|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.67. अध्यायः 067
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति शरणागतरक्षणफलप्रतिपादकश्येनकपोतोपाख्यानकथनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच।
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद।
त्वत्तोऽहं श्रोतुमिच्छामि धर्मं भरतसत्तम॥ 13-67-1(84196)
शरणागतं ये रक्षन्ति भूतग्रामं चतुर्विधम्।
किं तस्य भरतश्रेष्ठ फलं भवति तत्त्वतः॥ 13-67-2(84197)
भीष्म उवाच। 13-67-3x(6998)
इदं शृणु महाप्राज्ञ धर्मपुत्र महायशः।
इतिहासं पुरावृत्तं शरणार्थं महाफलम्॥ 13-67-3(84198)
प्रपात्यमानः श्येनेन कपोतः प्रियदर्शनः।
वृषदर्भं महाभागं नरेन्द्रं शरणं गतः॥ 13-67-4(84199)
स तं दृष्ट्वा विशुद्धात्मा त्रासादङ्कमुपागतम्।
आश्वास्याश्वसिहीत्याह न तेऽस्ति भयमण्डज॥ 13-67-5(84200)
भयं ते सुमहत्कस्मात्कुत्र किं वा कृतं त्वया।
येन त्वमिह सम्प्राप्तो विसंज्ञो भ्रान्तचेतनः॥ 13-67-6(84201)
नवनीलोत्पलापीड चारुवर्ण सुदर्शन।
दाडिमाशोकपुष्पाक्ष मा त्रसस्वाभयं तव॥ 13-67-7(84202)
मत्सकाशमनुप्राप्तं न त्वां कश्चित्समुत्सहेत्।
मनसा ग्रहणं कर्तुं रक्षाध्यक्षपुरस्कृतम्॥ 13-67-8(84203)
काशिराज्यं तदद्यैव त्वदर्तं जीवितं तथा।
त्यजेयं भव विस्रब्धः कपोत भयं तव॥ 13-67-9(84204)
श्येन उवाच। 13-67-10x(6999)
ममैतद्विहितं भक्ष्यं न राजंस्त्रातुमर्हसि।
अतिक्रान्तं च प्राप्तं च प्रयत्नाच्चोपपादितम्॥ 13-67-10(84205)
मांसं च रुधइरं चास्य मज्जा मेदश्च मे हितम्।
परितोषकरो ह्येष मम माऽस्याग्रतो भव॥ 13-67-11(84206)
तृष्णा मे बाधतेऽत्युग्रा क्षुधा निर्दहतीव माम्।
मुञ्चैनं नहि शक्ष्यामि राजन्मन्दयितुं क्षुधाम्॥ 13-67-12(84207)
मया ह्यनुसृतो ह्येष मत्पक्षनखविक्षतः।
किञ्चिदुच्छ्वासनिःश्वासं न राजन्गोप्तुमर्हसि॥ 13-67-13(84208)
यदि स्वविषये राजन्प्रभुस्त्वं रक्षणे नृणाम्।
खेचरस्य तृषार्तस्य न त्वं प्रभुरथोत्तम॥ 13-67-14(84209)
यदि वैरिषु भृत्येषु स्वजनव्यवहारयोः।
विषयेष्विन्द्रियाणां च आकाशे मा पराक्रम॥ 13-67-15(84210)
प्रभुत्वं हि पराक्रम्य सम्यक् पक्षहरेषु ते।
यदि त्वमिह धर्मार्थी मामपि द्रष्टुमर्हसि॥ 13-67-16(84211)
भीष्म उवाच। 13-67-17x(7000)
श्रुत्वा श्येनस्य तद्वाक्यं राजर्षिर्विस्मयं गतः।
सम्भाव्य चैनं तद्वाक्यं तदर्थी प्रत्यभाषत॥ 13-67-17(84212)
राजोवाच। 13-67-18x(7001)
गोवृषो वा वराहो वा मृगो वा महिषोपि वा।
त्वदथर्मद्य क्रियतां क्षुधाप्रशमनाय ते॥ 13-67-18(84213)
शरणागतं न त्यजेयमिति मे व्रतमाहितम्।
न मुञ्चति ममाङ्गानि द्विजोऽयं पश्य वै द्विज॥ 13-67-19(84214)
श्येन उवाच। 13-67-20x(7002)
न वराहं न चोक्षाणं न चान्यान्विविधान्द्विजान्
भक्षयामि महाराज किमन्नाद्येन तेन मे॥ 13-67-20(84215)
यस्तु मे विहितो भक्ष्यः स्वयं देवैः सनातनः।
श्येनाः कपोतान्खादन्ति स्तितिरेषा सनातनी॥ 13-67-21(84216)
उशीनर कपोते तु यदि स्नेहस्तवानघ।
ततस्त्वं मे प्रयच्छाद्य स्वमांसं तुलया धृतम्॥ 13-67-22(84217)
राजोवाच। 13-67-23x(7003)
महाननुग्रहो मेऽद्य यस्त्वमेवमिहात्थ माम्।
बाढमेव करिष्यामीत्युक्त्वाऽसौ राजसत्तमः॥ 13-67-23(84218)
उत्कृत्योत्कृत्य मांसानि तुलया समतोलयत्।
अन्तःपुरे ततस्तस्य स्त्रियो रत्नविभूषिताः॥ 13-67-24(84219)
हाहाभूता विनिष्क्रान्ताः श्रुत्वा परमदुःखिताः।
तासां रुदितशब्देन मन्त्रिभृत्यजनस्य च॥ 13-67-25(84220)
बभूव सुमहान्नादो मेघगम्भीरनिःस्वनः।
निरुद्धं गगनं सर्वं व्यभ्रं मेघैः समन्ततः॥ 13-67-26(84221)
मही प्रचलिता चासीत्तस्य सत्येन कर्मणा॥ 13-67-27(84222)
स राजा पार्श्वतश्चैव बाहुभ्यामूरुतश्च यत्।
तानि मांसानि सञ्छिद्य तुलां पूरयतेऽशनैः।
तथापि न समस्तेन कपोतेन बभूव ह॥ 13-67-28(84223)
अस्थिभूतो यदा राजा निर्मांसो रुधिरस्रवः।
तुलां ततः समारूढः स्वं मांसक्षयमुत्सृजन्॥ 13-67-29(84224)
ततः सेन्द्रास्त्रयो लोकास्तं नरेन्द्रमुपस्थिताः।
र्भर्यश्चाकाशगैस्तत्र वादिता देवदुन्दुभिः॥ 13-67-30(84225)
अमृतेनावसिक्तश्च वृषदर्भो नरेश्वरः।
दिव्यैश्च सुसुखैर्माल्यैरभिवृष्टः पुनःपुनः॥ 13-67-31(84226)
देवगन्धर्वसन्घातैरप्सरोभिश्च सर्वतः।
नृत्तश्चैवोपगीतश्च पितामह इव प्रभुः॥ 13-67-32(84227)
हेमप्रासादसम्बाधं मणिकाञ्चनतोरणम्।
सवैडूर्यमणिस्तम्भं विमानं समधिष्ठितः॥ 13-67-33(84228)
स राजर्षिर्गतः स्वर्गं कर्मणा तेन शाश्वतम्।
शरणागतेषु चैवं त्वं कुरु सर्वं युधिष्ठिर॥ 13-67-34(84229)
भक्तानामनुरक्तानामाश्रितानां च रक्षिता।
दयावान्सर्वभूतेषु परत्र सुखमेधते॥ 13-67-35(84230)
साधुवृत्तो हि यो राजा सद्वृत्तमनुतिष्ठति।
किं न प्राप्तं भवेत्तेनि स्वव्याजेनेह कर्मणा॥ 13-67-36(84231)
स राजर्षिर्विशुद्धात्मा धीरः सत्यपराक्रमः।
काशीनामीश्वरः ख्यातस्त्रिषु लोकेषु कर्मणा॥ 13-67-37(84232)
योऽप्यन्यः कारेयदेवं शरणागतरक्षणम्।
सोपि गच्छेत तामेव गतिं भरतसत्तम॥ 13-67-38(84233)
इदं वृत्तं हि राजर्षे वृषदर्भस्य कीर्तयन्।
पूतात्मा वै भवेल्लोके शृणुयाद्यश्च नित्यशः॥ ॥ 13-67-39(84234)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सप्तषष्टितमोऽध्यायः॥ 67 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-67-4 प्रात्यमान आकशादिति शेषः। वृषदर्भमौशीनरं शिबिम्॥ 7-67-7 नवं नीलं च यदुत्पलं लस्याऽऽपीड इवालङ्कारभूत॥ 7-67-10 अतिक्रान्तं गत्प्रायजवितम्॥ 7-67-15 यदि वैर्यादिषु पराक्रमसे तद्युक्तं न त्वाकाशे आकाशचारिषु॥ 7-67-16 पक्षहरेष्वाज्ञाभङ्गिषु शत्रुषु॥ 7-67-17 तदथीं कपोतार्थी॥ 7-67-19 द्विजः पक्षी॥ 7-67-28 अशनैः शीघ्रम्॥ 7-67-29 मांसक्षयं मांसालयं शरीरम्॥ 7-67-32 नृत्तः नृत्येन तोपितः। एवमुपगीतः॥ 7-67-36 साधुवृत्तः सुशीलः। सद्वृत्तं शिष्टाचारम्। स्वव्याजेन सुतरां नष्कपटेन॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|